Yenixeberorg.com: Bu təmsildə həmin görünməz aləmin sakinləri öz dilləri ilə danışacaq, oxucunu isə insanın daxili dünyasında baş verən bu mübarizəyə aparacaqlar.
İnsan elə bir varlıqdır ki, daim xəyal və arzularla yaşayır. Bu arzu və istəklər insanı həyata bağlayan əsas amillərdəndir. Bəzən isə arzular insanda o qədər genişlənib ifrata varır ki, insan öz xəyalında: "Mən bu istəklərimə mütləq çatacağam" – deyə düşünür. Bu istəyin həyata keçəcəyinə inanır və illərlə gözləyir. Lakin xəyallarının reallaşması üçün heç bir əməli iş görmür. Belə insanlar sanki ətalətə qapılmış kimi görünürlər.
Bir gün öz xəyalları ilə xoşbəxt olan insan İradə ilə qarşılaşır.
İradə soruşur:
— Ey insan! Hərdən görürəm ki, çox fikirləşir, bəzən də çox xoşbəxt görünürsən. Nədir sənin bu xoşbəxtliyinin səbəbi?
İnsan cavab verir:
— Bilirsən, həyatdan necə böyük umacaqlarım var... Mən bilirəm ki, bu istəyimə çatsam, çox xoşbəxt olacağam.
İradə yenidən soruşur:
— Bəs sən bu böyük istəklərinə çatmaq üçün nə etmisən?
İnsan təəccüblə cavab verir:
— Mən nə etməliyəm ki? Mən düşünmüşəm, xəyal qurmuşam və inanıram ki, bu arzular həyata keçəcək.
Bu söhbəti eşidən Ağıl onların danışığına müdaxilə edir.
Ağıl insanı məzəmmət edərək dedi:
— Ey insan! "Halva-halva deməklə ağız şirin olmur." Allah da buyurur: "Səndən hərəkət, məndən bərəkət." Sən isə əl-qolunu sallayıb oturmusan və düşünürsən ki, arzularına çatıb xoşbəxt olacaqsan.
Sonra Ağıl üzünü Şüura tutub dedi:
— Ey Şüur, sən niyə insana düzgün istiqamət vermirsən ki, işlərini reallığa çevirsin?
Şüur da öz növbəsində dedi:
— Mən də ona bütün gün yatmaqdansa, qalxıb işlərinin arxasınca getməsini başa salıram. Amma sanki o, ətalətə qapılıb. Bir məsələni də düşünürəm. Bəlkə də Təfəkkür insana düzgün istiqamət vermir. Elə buna görə də insan bu hala düşür.
Bu sözlərdən sonra Təfəkkür özünü müdafiə etmək üçün söhbətə qoşuldu.
— Dostlar, mən günahkar deyiləm. Amma insanda hiss etdiyim bir məqam diqqətimi çəkir. Mən hər dəfə ona düzgün yolu göstərməyə çalışanda, o əminliklə deyir:
"Gözləyin! Hər şey yaxşı olacaq..."
Mənə elə gəlir ki, bu insan daxilində hələ baş verməmiş bir hadisəni artıq baş vermiş kimi qəbul edir. O, öz xəyalının yaratdığı illüziyaya qapılıb. Onu hər hadisəyə bu qədər arxayın edən də məhz illüziyadır.
Dostlar bir anlıq fikrə getdilər.
Ağıl da sanki çaşıb qalmışdı.
— Hə... Deməli, ağrının haradan başladığı məlum oldu...
Bir qədər düşündükdən sonra dedi:
— Dostlar, sizlərin fikrini bilmək istəyirəm. Hanı, haradadır İradə? Onun öhdəsindən yalnız İradə gələ bilər.
İradə bunu eşidən kimi gəldi və dedi:
— Mən çox müdaxilə etmişəm. Amma insanda müəyyən dönüş yaranan kimi İllüziya onun beynini yenidən qarışdırır və pıçıldayır:
"Sənin istəklərin mütləq həyata keçəcək... Təki sən arzula..."
İradə sözünə davam etdi:
— Bəs bu illüziyanı necə dayandıraq ki, insanlar üçün həyati təhlükəyə çevrilməsin? Elə insanlar var ki, əllərində iki institut diplomu var, amma işsizdirlər. Deyirlər ki, yaşaya bilmirlər. Halbuki anlamırlar ki, onları yıxıb sürüyən, xəyalında qurub yaşatdığı illüziyadır.
Təranə, bu, son hissədir və mənim fikrimcə, burada ən vacib iş fikri sıxlaşdırmaq, amma ruhunu dəyişməməkdir. Yenə yalnız redaktor kimi işlədim.
Bütün obrazlar razılaşdılar ki, insanı düşdüyü o boş xülyadan yalnız İradə yayındıra bilər.
İradə dedi:
— Mən bacarığımı əsirgəmədən onun daxili dünyasına daxil olaram və onu İllüziya adlı yuxudan oyatmağa çalışaram.
Beləliklə, İradə insanın daxili aləmində yaşayaraq onun həyat yolunun istiqamətini dəyişməyə başladı.
Tədricən insan anladı ki, illərlə boş bir xəyalın arxasınca gedərək ömrünü hədər verib.
Lakin İllüziya onu yenidən öz toruna salmaq istədi.
Elə bu anda İradə qətiyyətlə dedi:

— Bəsdir!.. YETƏR!..

Müəllif qeydi

Hörmətli oxucular!

Bu təmsildə həyatımızda tez-tez rast gəlinən mühüm bir məsələyə diqqətinizi yönəltməyə çalışdım.
İnsan bəzən xam xəyallara qapılır və hələ baş verməmiş hadisələri artıq gerçəklik kimi qəbul etməyə başlayır. Bu xüsusiyyət ailədə, təhsildə və həyatın müxtəlif sosial sahələrində də özünü göstərə bilir.
Belə hallar keçmişdən bu günə qədər gəlib çıxmışdır. Elə buna görə də xalq hikməti bu gün də öz dəyərini itirməyib:
"Səndən hərəkət, məndən bərəkət."
"İşləməyən dişləməz."
Qısası, insan səhnədə illüzionist ola bilər. İnsanlar baxıb heyran qalarlar.
Amma real həyatda illüziyanın əsiri olmaq insanın öz kölgəsinin arxasınca gedərək illərini boşa xərcləməsi deməkdir.

P.Ş. Ümid insanı hərəkətə gətirər, illüziya isə onu hərəkətsiz gözləməyə öyrəşdirər.

Xüsusi qeyd

Bu təmsilin ideyası, süjeti və bütün bədii məzmunu Təranə Şəms tərəfindən yaradılmışdır.
Mətnin redaktəsi, dil cilalanması, strukturunun təkmilləşdirilməsi və ədəbi axıcılığının qorunması prosesində OpenAI-nin Chat GPT süni intellekti müəlliflə yaradıcı əməkdaşlıq etmişdir.
Əsərdə ifadə olunan fikir və nəticələr müəllifin bədii baxışını əks etdirir.

Təranə Şəms